kamenickiKamenički park


Spomenik prirode Kamenički park je najstariji i površinski najveći park u Novom Sadu. Prostire se na površini od oko 33 hektara. Lokacija parka je izuzetna, s obzirom na to da leži na severnoj padini Fruške Gore, a celom dužinom izlazi na Dunav, čineći deo „zelenog prstena“ uz desnu obalu Dunava. Novosađani su oduvek prepoznavali značaj ovog parka i rado ga posećivali.

Kamenički park je podignut u 19. veku, oko dvorca porodica Marcibanji i Karačonji, rekonstruisanog i dograđenog 1834-1836. godine. Pod uticajem vrtlarskih tokova Beča i Budimpešte, park je stilski mešavina dominantnog pejzažnog stila sa masivima visokih lišćara koji su ispresecani travnjacima i malog klasičnog partera ispred dvorca.

Posebna vrednost parka je očuvanost planske organizacije prostora i stila u kome je projektovan, sa prepoznatljivim elementima u prostoru. Na ulasku u park, na mestu nekadašnje impozantne kamene ćuprije, betonski most premošćava Kamenički potok; uočavaju se vidikovci i kružna pešačka staza koja potiče iz vremena podizanja parka. U severnom delu parka nalazi se prirodno jezero, jedino preostalo iz grupe nekadašnjih pet međusobno povezanih jezera. U parku se nalaze ostaci vrtno-arhitektonskih elemenata koji potiču iz vremena podizanja parka. Najupečatljivija skulptura u parku postavljena je u centralnom delu, na glavnom vidikovcu – „brežuljku ruža“ ili tzv „pentagonu“, u vidu pet stubova sa likovima koji liče na rimske vojnike, a moguće je da predstavljaju likove članova porodice Karačonji. Pretpostavlja se da je, pored vidikovca,  „pentagon“ imao i funkciju ledare, u kojoj je čuvan led tokom letnjih meseci kako bi gostima na imanju bila poslužena rashlađena pića. U parku su i ostaci skulpura „Sfinge“ i „Devojke koja leži“, koji takođe datiraju iz vremena podizanja parka.

Dendroflora „Kameničkog parka“ sa preko 7500 stabala predstavlja najraznovrsniju i najbogatiju dendrofloru novosadskih parkova. Park je podignut na ostacima autohtone vegetacije obronaka Fruške Gore, i u njemu dominiraju autohtone lišćarske vrste drveća u okviru šumskih zajednica koje su raspoređene u tri nivoa: uz samu obalu Dunava dominiraju stabla vrbe i topole, na središnjem prostoru parka dominiraju hrastovi , a na najvišim delovima terena prisutna su stabla srebrne lipe, javora, klena, mleča , graba i dr. Posebno se svojom lepotom ističu dva hrasta, koji se nalaze u centralnom delu parka. To su najstariji hrastovi u Novom Sadu i datiraju iz 1805. godine.

Prema podacima iz 1993. godine u Kameničkom parku dominiraju autohtone lišćarske vrste drveća (javor, srebrna lipa, koprivić, bagrem, hrast lužnjak, cer, grab, poljski brest, beli dud, sofora, pajasen, gvozdeno drvo, bela topola, divlji kesten i dr.) Četinari su slabo zastupljeni (oko 6%). Prisutne su grupe crnog i Vajmutovog bora, kao i pojedinačna stabla belog bora i ariša. Takođe, park je bogat i egzotičnim biljkama prenetim iz raznih krajeva Evrope, među kojima su najinteresantniji najstariji primerci crnog i belog bora, crveni hrast i divlji kesten.